Slaapproblemen; ze hebben een ontzettend grote invloed op je mentale gesteldheid. Ik besprak het al eens eerder in deze blog. Slaapmedicatie wordt in Nederland veel gebruikt. Het begint vaak onschuldig bij een paar keer gebruiken in een periode van slecht slapen. Maar, er zijn veel mensen die het uiteindelijk dagelijks gaan gebruiken en er heel moeilijk van af komen. Dit komt onder andere omdat het nadenken over waarom je slecht slaapt moeilijk is, en vaak betekent dat je allerlei dingen in je routine moet veranderen. Dat vergt moed en doorzettingsvermogen, en gaat met vallen en opstaan. Een ‘snelle’ oplossing is misschien een slaappil, maar is het ook de beste oplossing? 

Slaapmedicatie kan leiden tot meer slaapproblemen

Allereerst maar het slechte nieuws: slaapmedicatie zorgt niet voor een betere slaap. Het zorgt ervoor dat je iets eerder in slaap valt, maar je slaapkwaliteit is matig. Hierdoor rust je slecht uit en werkt je creatieve en stress regulerende brein de volgende dag minder goed. Daarnaast is er een risico dat je de medicatie steeds vaker gaat nemen, bijvoorbeeld door de gedachte “Ik moet het wel nemen, anders slaap ik niet en dan kan ik morgen mijn tentamen niet maken!”. Dit soort negatieve en angstige gedachten over slaap kunnen uiteindelijk leiden tot nog meer slaapproblemen en afhankelijkheid van slaap medicatie. En als je eenmaal afhankelijk bent, is het heel lastig om weer zonder te kunnen. 

De vicieuze cirkel doorbreken

Toch zijn er wel situaties waar slaapmedicatie kan helpen, bijvoorbeeld om een spiraal van slecht slapen en daardoor toenemende psychische klachten te doorbreken. Maar, let er wel op dat je de slaapmedicatie altijd maar tijdelijk en niet elke dag gebruikt. Wat beter, en vooral een langduriger positief effect heeft, is erachter komen waarom je slecht slaapt en daar iets aan te doen. Slaapproblemen hebben de neiging zichzelf te versterken door angstige gedachten over slaap, en omdat er soms onderliggende problemen zijn, zoals stress, overbelasting, psychische klachten, of zelfs lichamelijke oorzaken. Kijk eens zelf of samen met een naaste wat de slaapproblemen bij jou kunnen veroorzaken, en wat jij eraan kan doen. Of, vraag je huisarts mee te denken of er een lichamelijke oorzaak is

Alternatieve slaapmiddelen

De meest bekende slaappillen heten benzodiazepines. Helaas zijn er geen goede of gezonde alternatieven voor dit medicijn, ook al hoor en lees je dat soms wel. Andere soorten medicijnen die als bijwerkingen hebben dat je er slaperig van wordt, hebben helaas ook weer allerlei andere nadelen zoals overgewicht of seksuele klachten. Natuurlijke middelen zoals cannabis hebben een nog groter nadelig effect op jouw slaapkwaliteit en kunnen je erg afhankelijk maken. Misschien heb je ook weleens van melatonine gehoord? Melatonine helpt vooral bij bijvoorbeeld onregelmatige diensten of jetlags. Je kan dit eens proberen, maar ook hier moet je voorzichtig mee zijn, omdat het je dag- en nachtritme kan verstoren. 

Dus, kan een slaappil kwaad?

Eén keer een pilletje kan misschien niet zo veel kwaad. Maar, uiteindelijk heb je er veel meer aan iets te doen aan de oorzaak van je slechte slapen. Zo kun je werken aan een betere nachtrust en voorkom je dat je niet meer zonder medicijnen kunt slapen 

Soms heb je medicijnen nodig om lichamelijk of psychisch gezond te blijven. Ieder medicijn heeft bijwerkingen. Maar, er zijn enkele medicijnen die ook invloed hebben op je seksleven; ze kunnen seksuele problemen veroorzaken waar je voor het gebruik van de medicatie misschien nog nooit last van hebt gehad. Dit kan ontzettend vervelend zijn en een grote impact hebben op je (seks)leven. In deze blog geef ik tips en bespreek ik de bijwerkingen van medicatie en je seksleven.

Soorten medicatie

Er zijn dus bepaalde medicijnen die als bijwerking een groot effect hebben op je seksleven, denk aan een verminderd verlangen, een erectie of opwindingsstoornis, een geremde ejaculatie of bijvoorbeeld een orgasmestoornis.

Een voorbeeld van zo’n medicijn is Antidepressiva. Deze kunnen bijvoorbeeld als bijwerking hebben dat je minder zin hebt in seks. In dit artikel kun je meer lezen over antidepressiva en het effect van somberheid op je seksleven. Een ander voorbeeld zijn bloeddrukverlagers; die kunnen zorgen voor erectieproblemen. Niet alle medicatie heeft als bijwerking seksuele problemen, maar bij de volgende medicijnen kun je last krijgen van seksuele bijwerkingen. Dat wil dus niet zeggen dat je deze ook altijd krijgt. 

• Antihypertensiva (medicijnen tegen een te hoge bloeddruk);
• Antidepressiva;
• Anti- epileptica;
• Antipsychotica;
• Cholesterol verlagers;
• Digoxine;
• Hormonen;
• Maagszuurremmers;
• Prostaatmiddelen;
• Anti retrovirale middelen (bv. Bij HIV).

Wat is de oorzaak?

Het is soms moeilijk vast te stellen wat nu de echte oorzaak is van de seksuele problemen: de ziekte waarvoor de medicatie wordt gebruikt, het geneesmiddel zelf of de cliënt die op zijn/haar eigen manier op de ziekte en het geneesmiddel reageert. Dat het medicijn de oorzaak is van de seksuele problemen is het meest waarschijnlijk wanneer:

• De bijwerking vrij snel na de start van de therapie is opgetreden én de seksuele stoornis vóór de therapie niet aanwezig was;
• Het probleem stopt na staken van het geneesmiddel én het probleem weer begint na starten van het geneesmiddel.

Wat kun je doen?

Voor sommige mensen wegen de voordelen van het medicijn niet op tegen de bijwerkingen op seksueel gebied, waardoor ze ervoor kiezen de medicatie niet meer te gebruiken. Maar, in plaats van helemaal te stoppen met de medicatie-inname zijn er ook andere manieren om je probleem aan te pakken:

• Erkennen en bespreken van het probleem

Het is belangrijk om te weten dat het om een bijwerking gaat; nadat je stopt met de medicatie verdwijnt de klacht. Probeer erover te praten met je geliefden en de voorschrijver van de medicatie en voorkom dat je hier in je eentje mee rondloopt.

• Wachten op spontaan herstel

Het lichaam kan zich uiteindelijk ook aanpassen aan de invloed van het medicijn, waardoor bijwerkingen kunnen verminderen of zelfs verdwijnen.

• Verlagen van de dosis

Iedereen reageert verschillend op bepaalde medicatie. Sommige mensen  ervaren zelfs geen seksuele bijwerking bij meer dan de normale dosis, waar anderen al bij een lage

dosis last krijgen van seksuele bijwerkingen. Bespreek met je dokter of je eventueel de dosis van je medicatie kan verlagen om de problemen te verhelpen.

• Overstappen naar een ander medicijn

Je kunt ook overwegen om over te stappen naar een ander medicijn. Het alternatieve middel moet wel even goede eigenschappen en minder seksuele bijwerkingen hebben. Ook is het belangrijk dat wanneer je overstapt naar een ander middel,  dit heel geleidelijk, of met een wash-out periode gebeurt. In een wash-out periode wordt het vorige middel eerst afgebouwd, totdat het helemaal uit het lichaam verdwenen is. Daarna kun je beginnen met het nieuwe medicijn.

• Toevoegen van andere medicatie aan de bestaande medicatie

Is het belangrijk dat je de medicatie toch blijft gebruiken, maar blijf je last houden van de bijwerkingen? Dan kun je denken aan het toevoegen van medicatie. Een voorbeeld hiervan is het innemen van erectie versterkende middelen (bijvoorbeeld: viagra). Deze middelen zorgen ervoor dat wanneer je seksueel opgewonden bent, het bloed langer in de penis blijft, waardoor het effect van de erectie versterkt wordt. Zo kun je de medicatie blijven gebruiken, maar de vervelende bijwerkingen tegengaan.

• Seksuologische begeleiding

Breng je seksleven zelf ter sprake bij degene die de medicatie aan jou voorgeschreven heeft; ook als dat nog niet ter sprake gekomen is. Mogelijks kan je samen met een seksuologisch hulpverlener of een klinisch seksuoloog kijken naar aanvaardbare praktische oplossingen voor jou (en je partner). Soms kan er ook worden gezocht naar lichamelijke oplossingen of alternatieven.

Praat erover

Heb jij last van seksuele bijwerkingen van je medicatie? Praat er dan over! Daarnaast kun je bovenstaande opties proberen om de problemen te verhelpen, of ermee om te gaan.