Wil je liever naar dit artikel luisteren in plaats van lezen? Klik hieronder op play en wij lezen het je voor.

 

Een depressie is een aandoening die valt onder de ‘stemmingsstoornissen’. Het heeft als hoofdkenmerken een langdurig sombere stemming, lusteloosheid en/of een verlies van interesse of een onvermogen om ergens van te genieten. Eén op de zeven Nederlanders krijgt in zijn leven een depressie. Bij vrouwen komt een depressie tweemaal vaker voor dan bij mannen.

Wat zijn de symptomen?

In het diagnostische handboek voor psychologen (de DSM-5) zijn de volgende symptomen opgenomen die horen bij een depressie:

  1. Depressieve stemming gedurende het grootste deel van de dag, bijna elke dag.
  2. Vermindering van interesse of plezier in (bijna) alle activiteiten, gedurende vrijwel de gehele dag, bijna elke dag.
  3. Onopzettelijk, duidelijk gewichtsverlies of gewichtstoename, of bijna iedere dag een afgenomen of toegenomen eetlust.
  4. Slaapklachten: niet (voldoende) kunnen slapen, te veel slapen, bijna elke dag.
  5. Psychomotorische gejaagdheid, rusteloosheid of geremdheid, bijna elke dag.
  6. Vermoeidheid of verlies van energie, bijna elke dag.
  7. Gevoelens van waardeloosheid, of buitensporige en onterechte schuldgevoelens.
  8. Verminderd vermogen tot nadenken of concentreren, of besluiteloosheid.
  9. Terugkerende gedachten aan de dood, suïcidale gedachten, fantasieën over zelfmoord met of zonder plannen, of een zelfmoordpoging.

Om de diagnose Depressie te krijgen, moeten 5 of meer van de bovenstaande symptomen gedurende een periode van ten minste twee aaneengesloten weken aanwezig zijn.

Hoe ontstaat een depressie?

Er zijn een hoop factoren die invloed hebben op het ontstaan van een depressie, zoals biologische of genetische factoren, omgevingsfactoren en levensgebeurtenissen. Het gaat vaak om ingrijpende life-events zoals: verlies van baan, overlijden van een geliefde of conflicten. Het kan ook gaan om problemen die al lang aanslepen maar zwaar beginnen door te wegen. Het is ook mogelijk dat we een te lange tijd met te veel moeilijkheden tegelijk of te snel achter elkaar geconfronteerd worden. Soms geven zelfs aangename maar ingrijpende veranderingen ook aanleiding voor heel wat stress: denk bijvoorbeeld aan een verhuizing, promotie op het werk of een verandering van werk.

De vicieuze gedragscirkel

Een sombere stemming en vermoeidheid gaat vaak gepaard met het opkomen van negatieve of sombere gedachten. Hierdoor heb je minder zin om iets te ondernemen en zal je dus ook minder doen. Wanneer je minder doet, kun je je schuldig voelen of minder voldoening halen uit je dag. Dit versterkt weer het gevoel van somberheid waardoor er nog minder gedaan wordt. Deze vicieuze cirkel zorgt ervoor dat iemand zich steeds verder terugtrekt. Meer lezen over de vicieuze cirkel? Klik hier

Behandeling

Een van de meest effectieve vormen van behandeling is Cognitieve Gedragstherapie (CGT). CGT richt zich op gedrag en gedachten. Allereerst gaan we samen proberen de vicieuze gedragscirkel te doorbreken met behulp van gedragsactivatie en het aanbrengen van structuur. We gaan in kleine stappen de dagelijkse activiteiten die jou energie geven of positief zijn uitbreiden. Hierdoor worden vermijding, terugtrekking en inactiviteit aangepakt. Het doel is om jou weer actiever te krijgen waardoor je meer voldoening zal ervaren. Ook kan de activatie zorgen voor minder vermoeidheid en een betere slaap. Hierdoor zal jij je stap voor stap beter gaan voelen. Het is belangrijk om een regelmatige dagindeling aan te houden, regelmatig te eten, meer te bewegen en in contact te blijven met vrienden en familie.

Het tweede deel van de behandeling bestaat uit cognitieve therapie. Cognitieve therapie is een systematische methode die je helpt om zicht te krijgen op deze gedachten die leiden tot een onaangenaam gevoel. Je leert anders denken en je negatieve gevoelens zullen verminderen. Er worden drie stappen genomen:

  1. Je leert jezelf bewust te worden van de negatieve automatische gedachten
  2. Je leert jezelf bewust te worden van de opvattingen die daaronder liggen
  3. Je leert de negatieve automatische gedachten en opvattingen uit te dagen en te onderzoeken, door er kritische vragen over te stellen. Je gaat vervolgens overwegen of er ook andere interpretaties of gedachten mogelijk zijn. Dit doe je aan de hand van een Gedachteschema (G-schema).

Bronnen:
PsyQ: wat is CGT
Keijsers, G. P. J., Van Minnen, A., Verbraak, M., Hoogduin, C. A. L. & Emmelkamp, P., (2011). Protocollaire behandelingen voor volwassenen met psychische klachten.
DSM-5: Nederlandse vertaling,American Psychiatric Association, Uitgeverij Boom (2014)

Continue reading about

Vorige artikel

Volgende artikel

Heb je vragen hierover? Stel je vraag aan je eigen professional. Geen verbinding met een professional? Stel je vraag hier

Heb je een vraag? Onze professionals en ervaringsdeskundigen staan voor je klaar.